Bireysel Emeklilik Sistemi

Kısaltması ile BES, uzun vadeli bir tasarruf aracıdır. Hem ülke ekonomisine sermaye kazandırmayı amaçlarken hem de tasarruf yapan vatandaşı emeklilik döneminde ek gelir sahibi yapar.

İMF verilerine bu yıl sonunda garyfi safi milli tasarruf oranımız 15,4 olacak. 2017 yılında bu oran 14,9'a gerileyecek. 1990 öncesinden bu güne tasarruf oranımız %25'in altında seyretmektedir. Kamu harcamalarının finansmanı yurtiçi tasarruf oranının azlığı dolayısıyla yabancı sermayeden borçlanılarak sağlanmaktadır. 

Ülkemizde yastık altı birikimi hala devam etmektedir. Vatandaşın tarihten aldığı derslerin neticesinde bu yola başvurması abes karşılanmamalı. 15 Temmuz darbe girişimi gecesi ATM önlerinde uzun kuyruklar oluşmuş, insanlar paralarını elinde tutmak istemiştir. Her ne kadar finans sistemimizde eskiye nazaran iyileşme sağlansa da siyasi istikrarsızlık anında panik havasından etkilenmemek mümkün değildir.

Toplum olarak tüketimi sevdiğimiz söylenebilir. Kredi kartlarındaki artış ve şehirlerin her köşesinde türeyen AVM'ler bunun en güzel kanıtıdır. Değil tasarruf yapmak, olmayan paramızı harcamaktan geri durmuyoruz. Biz tüketime yönelip, tasarruf yapmazken, devletin yatırım yapmasını nasıl bekleyebiliriz ? Dolaylı vergilerin bu kadar yüksek oran işgal etmesinin nedeni yurtiçi tasarrufun yetersiz kalmasından kaynaklıdır. 

Devlet, bunu bildiğinden son düzenleme ile otomatik BES'i getirmiştir. Çalışanın ücretinden otomatik kesilecek para birikime ayrılacaktır. Cayma hakkı elbette var, lakin caymayip bütçeye uygun BES ödemesi yapmak, hem çalışana, hem de devlete yarayaracaktır. 

%25 devlet katkısından yararlanma şartı ise sistemde 10 yıl kalmak ve 56 yaşını doldurmaktır. Bundan ayrı birikiminizi ayrı bir fonda işleterek enflasyon kaybının üzerinde kazanç elde edebilirsiniz. 

Sistemden  3 yıl dolmadan çıkarsanız devlet katkısından yararlanamazsınız. 3-6 yıl aralığında kalmışsanız %25 devlet katkısının %15'ini hak etmiş sayılırsınız. Kabaca bir hesapla ; aylık 100 TL birikim yapıyorsanız, normalde devlet katısı %25'ten 25 TL iken, siz şartları gerçekleştirmeden 3-6 yıl arasında çıkarsanız, bu 25 TL kazancın %15'i yani 3.75 TL'sini hak etmiş sayılıyorsunuz. 

6 yıldan 10 yıla kadar kalırsanız devlet katkısının %35'ini, 10 yılı doldurmuş, fakat 56 yaş şartını sağlamamış iseniz, %60'ını, 10 yılı doldurmuş, yaş şartını da sağlamış iseniz katkının %100'ünü hak etmiş sayılırsınız. 

BES, uzun vadeli bir yatırım aracıdır. Sisteme 20 yaşında giren bir genç 56 yaşında devlet katkısını hak edeceğinden 36 yıllık bir birikim elde etmiş sayılır. Sisteme ne kadar erken girerseniz ileride elde edeceğiniz tutar o kadar fazla olur. Tabi ödeme tutarları değişebilir. Geç girip yüksek ödeme gerçekleştirenler de tatmin edici rakamlar elde ederler. 

Sistem değindiğim gibi uzun vadeli birikim yapmak isteyenler için makuldur. 3-5 yıl kalıp artmıyor param diyip çıkacaklar hiç girmesin, kesintiler dolayısıyla iyice canı yanabilir. Emeklilikte ek gelir elde etmek isteyen, kendi kendine tasarruf yapamayanlar ve uzun vadeli yatırım düşünenler için şuanlık en iyi yatırım aracıdır.